Tegelkachel stoken: zo werkt het en welk hout kies je

Kort antwoord: een tegelkachel stook je kort en fel. Je brandt in één keer een volle lading droog hout op met de luchttoevoer open, en daarna geven de tegels en stenen urenlang warmte af. Gebruik droog hardhout zoals beuken, eiken of haagbeuk onder de 20% vocht, en houd je aan de maximale hoeveelheid uit de handleiding van je kachel.

Een tegelkachel is een houtkachel met een zware ommanteling van keramische tegels en vuurvaste stenen. Die massa slaat de warmte van het vuur op en geeft die langzaam af aan de kamer. Daardoor stook je een tegelkachel heel anders dan een gewone houtkachel: niet de hele avond een beetje bijleggen, maar één of twee keer per dag een flink, heet vuur. In dit artikel lees je hoe dat werkt en welk hout je daarvoor kiest.

Hoe werkt een tegelkachel?

In een gewone houtkachel van staal of gietijzer gaat de warmte vrijwel direct de kamer in. Brandt het vuur niet meer, dan koelt de kachel snel af. In een tegelkachel lopen de hete rookgassen eerst door kanalen in de stenen massa voordat ze de schoorsteen in gaan. Die massa warmt op en straalt de warmte daarna nog lang uit, ook als het vuur al uit is. De warmte voelt zachter aan, meer als stralingswarmte dan als hete lucht.

Hoe lang een tegelkachel warmte afgeeft, hangt af van het model, het gewicht van de stenen en hoeveel je stookt. De fabrikant of kachelbouwer geeft dat aan in de handleiding.

Tegelkachel, speksteenkachel en gewone houtkachel

Tegelkachel Speksteenkachel Stalen houtkachel
Ommanteling Keramische tegels Natuursteen (speksteen) Staal of gietijzer
Warmte opslaan Ja, uren Ja, uren Nauwelijks
Opwarmen kamer Langzaam Langzaam Snel
Manier van stoken Kort en fel, één of twee ladingen Kort en fel, één of twee ladingen Regelmatig bijleggen

Een speksteenkachel werkt volgens hetzelfde principe als een tegelkachel. Het verschil zit vooral in het materiaal van de ommanteling. Voor het stoken gelden dezelfde regels.

Zo stook je een tegelkachel

  1. Leeg de aslade en controleer het rooster. Een laagje as op de bodem mag blijven liggen, maar de luchttoevoer moet vrij zijn.
  2. Vul de stookruimte met één lading. Leg droge blokken luchtig op elkaar, met ruimte ertussen. Houd je aan de maximale hoeveelheid hout die de fabrikant opgeeft. Te veel hout in één keer kan de kachel overbelasten.
  3. Steek aan van bovenaf. Leg aanmaakhout en een aanmaakblokje bovenop en steek dat aan. Het vuur brandt dan van boven naar beneden en de rookgassen verbranden in de vlammen. Uitleg staat in de Zwitserse methode.
  4. Laat de luchttoevoer open. Een tegelkachel heeft een heet, fel vuur nodig om de stenen op te laden. Smoor het vuur niet door de lucht vroeg dicht te draaien.
  5. Laat de lading volledig opbranden. Wacht tot er alleen gloeiende kooltjes over zijn. Sluit daarna, als je kachel dat toelaat, de luchttoevoer, zodat de warmte niet door de schoorsteen verdwijnt.
  6. Leg pas weer bij als de kachel afkoelt. Bij de meeste tegelkachels is dat na een aantal uren. Veel mensen stoken een lading in de ochtend en een in de middag of avond.

Wel doen: droog hout, een volle lading in één keer, lucht open tot het hout is opgebrand.

Niet doen: de hele dag kleine beetjes bijleggen, het vuur laten smeulen, nat of behandeld hout stoken.

Welk hout is het beste voor een tegelkachel?

Omdat je een tegelkachel in één keer oplaadt, wil je zoveel mogelijk warmte uit één lading halen. Zwaar hardhout bevat per blok meer energie dan licht hout, dus daar haal je per vulling het meeste uit. Droog is nog belangrijker dan de soort: nat hout geeft een koel vuur, waardoor de stenen nauwelijks opwarmen en er veel roet in de kanalen komt.

Houtsoort Karakter In de tegelkachel
Beuken Zwaar, brandt heet en gelijkmatig Uitstekend voor de hoofdlading
Haagbeuk Een van de zwaarste soorten Uitstekend voor de hoofdlading
Eiken Zwaar, lange brandduur Goed, mits goed droog
Essen Brandt fel en schoon Goed voor de hoofdlading
Berken en elzen Licht, vat snel vlam Handig bovenin om het vuur op gang te krijgen

Een goede combinatie is een paar blokken berken direct onder het aanmaakhout en daaronder beuken, haagbeuk of eiken. Meer over de verschillen per soort lees je in beste haardhout en beuken of eiken haardhout.

Past ons hout in een tegelkachel?

Onze blokken zijn 25 cm lang. Dat past in de stookruimte van de meeste kachels, ook in veel tegelkachels. Meet voor de zekerheid de diepte en breedte van je stookruimte. Al ons haardhout is ovengedroogd tot onder de 20% vocht, zodat je direct een heet vuur maakt waar de stenen goed van opwarmen.

Kun je briketten stoken in een tegelkachel?

Veel tegelkachels zijn geschikt voor houtbriketten, maar niet allemaal. Briketten geven per kilo veel warmte en branden heet, dus kijk in de handleiding of de fabrikant ze toestaat en hoeveel je er per lading mag gebruiken. Meer over de soorten lees je in houtbriketten: wat zijn het en hoe lang branden ze.

Hoeveel hout stook je in een tegelkachel?

Omdat de stenen de warmte vasthouden, verstook je met een tegelkachel per uur warmte vaak minder hout dan met een kachel waarbij je de hele avond bijlegt. Hoeveel precies, hangt af van het model, je huis en hoe vaak je stookt. Gebruik als vertrekpunt de maximale lading uit de handleiding en tel het aantal ladingen per week. Hoe je dat omrekent naar kuub voor een heel seizoen, lees je in hoeveel haardhout heb ik nodig. Stook je een tegelkachel als hoofdverwarming, dan is een XL pallet van bijna 2 kuub meestal de voordeligste keuze.

Onderhoud van een tegelkachel

De rookgassen gaan door lange kanalen in de stenen. Stook je met nat hout of smoor je het vuur, dan zet zich daar roet en creosoot af. Laat de kachel en de schoorsteen daarom minimaal één keer per jaar vegen, bij voorkeur door iemand die tegelkachels kent. Trekt de kachel slecht, dan helpt het artikel houtkachel trekt niet om de oorzaak te vinden.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een tegelkachel stoken?

De meeste mensen stoken één of twee volle ladingen per dag. Leg pas opnieuw bij als de kachel merkbaar afkoelt. Kleine beetjes tussendoor bijleggen geeft een koeler vuur en meer aanslag.

Mag je een tegelkachel laten smeulen?

Liever niet. Een smeulend vuur verbrandt het hout onvolledig, geeft veel rook en vervuilt de kanalen. Laat de lading fel opbranden en sluit daarna de luchttoevoer, als je kachel dat toelaat.

Wat is het verschil tussen een tegelkachel en een speksteenkachel?

Beide slaan warmte op in een zware ommanteling. Een tegelkachel heeft keramische tegels, een speksteenkachel een ommanteling van natuursteen. De manier van stoken is hetzelfde.

Welk hout is het beste voor een tegelkachel?

Droog, zwaar hardhout zoals beuken, haagbeuk, eiken of essen, onder de 20% vocht. Lichtere soorten zoals berken gebruik je bovenin om het vuur aan te steken.

Kan ik naaldhout stoken in een tegelkachel?

Dat kan als het goed droog is, maar naaldhout brandt snel op en bevat hars. Het geeft per lading minder warmte dan hardhout. Lees meer in dennenhout stoken.

Share information about your brand with your customers. Describe a product, make announcements, or welcome customers to your store.